Διαδώστε το στυξ με αυτό το banner στην διεύθυνση http://www.styx.gr/

H "διζωνική" ομοσπονδία 
ήταν ιδέα του Κίσιντζερ
και την αποδεχτήκαμε
  Με αφορμή την θλιβερή επέτειο των 43 χρόνων από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, δημοσιεύουμε αποσπάσματα από τις αποκαλύψεις που αποδεικνύουν ότι η «διζωνική» επιβλήθηκε εδώ και πολλά χρόνια στις ελληνικές και ελληνοκυπριακές κυβερνήσεις από τον Κίσιντζερ.
του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ
  Τη διευθέτηση του Κυπριακού με λύση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας που εισήγαγε και επέβαλε ο ίδιος ο Χένρι Κίσιντζερ, αποκαλύπτει απόρρητο έγγραφο του Λευκού Οίκου που αποχαρακτηρίστηκε το Νοέμβριο του 2010, έπειτα από πολύχρονες προσπάθειες ομάδας ερευνητών.
Ο Αμερικανός πρώην υπουργός Εξωτερικών, που αναφέρεται με αρνητικό τρόπο για το Νόμο για την Ελευθερία στην Πληροφόρηση (Freedom of Information Act), «τιμωρείται» δεκαετίες μετά την τουρκική εισβολή, αφού ομάδα ερευνητών κατάφερε να εντοπίσει νέα απόρρητα έγγραφά του, που δείχνουν τον τρόπο με τον οποίο δρούσε και ο οποίος κυριαρχείτο από παράνομες ενέργειες. 
Αναφέρει:
«Πριν από το Νόμο για την Ελευθερία στην Πληροφόρηση, συνήθιζα να λέω σε συνεδριάσεις ότι “την παρανομία την κάνουμε αμέσως. Η παραβίαση του συντάγματος παίρνει λίγο περισσότερο” (γέλια). Όμως, μετά το Νόμο για την Ελευθερία στην Πληροφόρηση, φοβάμαι να λέω παρόμοια πράγματα».
Σύμφωνα με το απομαγνητοφωνημένο κείμενο, ο Κίσιντζερ καθοδηγεί την τουρκική πλευρά για τον τρόπο με τον οποίο θα θέσει το αίτημα για διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία.
  Ισχυρίζεται ακόμη ότι στο κόλπο είναι τόσο η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή όσο και ο τότε προεδρεύων της Κυπριακής Δημοκρατίας Γλαύκος Κληρίδης, που αντικαθιστούσε τον Μακάριο μετά την πραξικοπηματική ανατροπή του από τους χουντικούς.
«Η εντύπωσή μου –δεν είναι ένα μήνυμα των Ελλήνων, αλλά η εντύπωσή μου– είναι ότι μπορούμε να πείσουμε τους Έλληνες να δεχτούν μια διζωνική λύση, αν μειωθεί το μέγεθος της περιοχής σας. Φοβούνται ότι, αν η ελληνική περιοχή είναι πολύ μικρή, το αποτέλεσμα θα είναι μαζική έξοδος από το νησί. Αυτό θα οδηγούσε… σε κάτι που είναι πολιτικά αδύνατο να το αποδεχτεί η ελληνική κυβέρνηση», αναφέρει ο Κίσιντζερ στον τότε υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας Μελίχ Εσενμπέλ.
 Και προσθέτει: «Δεν έχουν ακόμα πει ότι αποδέχονται μια διζωνική λύση, αλλά έχω την εντύπωση ότι είναι εφικτό να πειστούν να μετακινηθούν προς αυτή την κατεύθυνση, αν η περιοχή σας περιοριστεί. Ο Μπίτσιος μου μίλησε ιδίως για την περιοχή της Μόρφου και για τις περιοχές νοτίως του δρόμου Αμμοχώστου – Λευκωσίας. Νοτίως του παλιού δρόμου, ανάμεσα στο επάνω και το κάτω τμήμα του δρόμου. Δεν τον πίεσα. Ωστόσο, επεσήμανε ότι, παρόλο που θέλει την περιοχή της Μόρφου, υπάρχει τουρκικός πληθυσμός δυτικά της Κυρήνειας».
Ο Κίσιντζερ υποστηρίζει επίσης ότι:
«Μίλησα με τον Κληρίδη. Μπορώ να μιλήσω με μεγαλύτερη σιγουριά για τις απόψεις του. Πιστεύω ότι θα το δεχτεί».
Σημειώνεται ότι η λύση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας ήταν «ανάθεμα» για την Κύπρο αλλά στο τέλος επιβλήθηκε από την αμερικανική κυβέρνηση στην Αθήνα και τη Λευκωσία κατά το περίφημο ταξίδι του Κλαρκ Κλίφορντ στην κυπριακή πρωτεύουσα, αφού στο μεταξύ οι Αμερικανοί φρόντισαν με διάφορους τρόπους, που άγγιζαν τα όρια της παρανομίας, να εξαφανίσουν τις αντιστάσεις των Ελλήνων και των Ελληνοκυπρίων πολιτικών.
Ο Κίσιντζερ κάνει και μία περίεργη αναφορά για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης της Κύπρου, ενώ δεν παραλείπει να κάνει πλάκα με τον Τούρκο ομόλογό του για τον Μακάριο. Δηλώνει τα εξής:
«Η κατάσταση στο Κογκρέσο θα ήταν εντελώς διαφορετική, αν ο Μακάριος ήταν το εμπόδιο. Θα διαπιστώναμε πολύ γρήγορα στις διαπραγματεύσεις αν οι Έλληνες δέχονται τη διζωνική λύση. Αν το εμπόδιο είναι ο Μακάριος… Έχω ετοιμάσει ένα υπόμνημα –μιλάμε σαν φίλοι– για τον ελληνοκυπριακό Τύπο. Αν το πρόβλημα ήταν ο Μακάριος εναντίον των ΗΠΑ, θα μπορούσαμε να το χειριστούμε εσωτερικά. Δεν χρειάζεται να αποφασίσετε αυτή τη στιγμή. Δεν σας πιέζουμε. (…) Είπα ότι δεν ξέρω αν οι Τούρκοι θα αποδεχτούν τον Μακάριο ως πρόεδρο. Φυσικά, κάποια στιγμή ζητήσατε την επιστροφή του (γέλια)».
  Στα πρακτικά των συζητήσεων -όπως αποκαλύφθηκαν, συμμετείχαν οι:  (Memorandum of Conversation)
Μελίχ Εσενμπέλ, Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Σουκρού Ελεκντάγκ, Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Εξωτερικών, Νετσέντ Τεζέλ, Γενικός Διευθυντής Πολιτικών Υποθέσεων, Ερτσουμέντ Γιαβουζάλπ, Γενικός Διευθυντής Αμοιβαίας Ασφάλειας, Ετσμέλ Μπαρούτσου, Διευθυντής Κυπριακών και Ελληνικών Υποθέσεων
Δρ. Χένρι Κίσιντζερ, Υπουργός Εξωτερικών και Βοηθός του Προέδρου για τις Υποθέσεις Εθνικής Ασφάλειας, Πρέσβης Γουίλιαμ Μακόμπερ, Πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Τουρκία, Τζόζεφ Σίσκο, Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών για τις Πολιτικές Υποθέσεις, Άρθουρ Χάρτμαν, Υφυπουργός Εξωτερικών για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, Πίτερ Γ. Ρόντμαν, του Εθνικού Συμβουλίου Ασφάλειας
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΚΑΙ ΩΡΑ: Δευτέρα, 10 Μαρτίου 1975, 5:20 – 6:30 μ.μ.
ΤΟΠΟΣ: Γραφείο του Υπουργού Εξωτερικών, Άγκυρα, Τουρκία
 Αποκαλυτική συνομιλία
Κίσιντζερ: Κύριε υπουργέ των Εξωτερικών, θέλω να σας εκφράσω την εκτίμησή μου επειδή με δεχτήκατε, πρώτον, σε τόσο σύντομο διάστημα και, δεύτερον, σε μια περίοδο που δεν είναι εύκολη για τις σχέσεις μας, καθώς το Κογκρέσο των ΗΠΑ προέβη σε μια ενέργεια η οποία είναι εντελώς λανθασμένη και με την οποία διαφωνούμε απόλυτα. Το εκτιμάω.
Ήθελα να έλθω μετά από τη συνάντησή μου με τον Μπίτσιο, επειδή υπάρχουν μερικές εξελίξεις που, όπως πιστεύω, φέρνουν τα πράγματα λίγο πιο κοντά στις τουρκικές απόψεις. 
Εσενμπέλ: Ο λαός πιστεύει ότι, σύμφωνα το Τρίτο Άρθρο της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, οι σύμμαχοι θα πρέπει να βοηθούν ο ένας τον άλλο και να μην επιβάλλουν εμπάργκο ο ένας στον άλλο, κάτι που κάνει κανείς στους εχθρούς του. Οι ΗΠΑ προμηθεύουν με όπλα 100 χώρες και έχουν επιβάλλει εμπάργκο στην Τουρκία. Αν υπάρξει μεγάλη καθυστέρηση, ο λαός θα αρχίσουν να χάνει την υπομονή του.
Ελεκντάγκ: Ο λαός θεωρεί ότι είναι μια τιμωρία που επιβάλλεται στην Τουρκία επειδή δεν ακολουθεί την πολιτική γραμμή των Ηνωμένων Πολιτειών. Έτσι το βλέπει η κοινή γνώμη που προς το παρόν είναι λίγο επιεικής, αλλά θα υπάρξει ένα ξέσπασμα οργής όταν θα σχηματιστεί η κυβέρνηση. Πώς είναι δυνατόν οι ΗΠΑ να κάνουν κάτι τέτοιο στην Τουρκία, που είναι ένας πιστός σύμμαχός τους; Οι διανοούμενοι θεωρούν ότι είναι ένας άγραφος νόμος του ΝΑΤΟ η επιβολή εμπάργκο στις πωλήσεις όπλων.
Κίσιντζερ: Συμφωνώ μαζί σας. Δεν είμαι εγώ το πρόβλημά σας. Εναντιώθηκα στο εμπάργκο πριν επιβληθεί και εξακολουθώ να εναντιώνομαι μέχρι σήμερα. Υπάρχουν τρεις επιλογές: η πρώτη είναι η αποποίηση δικαιώματος, αλλά αυτό θα καταστήσει πιο δύσκολη την αλλαγή του νόμου. Αν οι πολιτικές πιέσεις που δέχεστε γίνουν πολύ μεγάλες, μπορείτε να μας ζητήσετε να το κάνουμε. Δεύτερον, μπορούμε να ισχυριστούμε ότι συντελέστηκε ουσιαστική πρόοδος μέσα στο πλαίσιο του υφισταμένου νόμου. Αυτό είναι εφικτό, επειδή, παραδόξως, είναι οι Έλληνες που έχουν κάνει παραχωρήσεις και όχι οι Τούρκοι. 
 Το "ζουμί": Κύπρος
Κίσιντζερ: Ας μιλήσουμε για την Κύπρο. Αν κάνετε κάποιες παραχωρήσεις, ίσως να καταφέρουμε να δείξουμε ότι υπήρξε πρόοδος και θα μπορούν να ισχυριστούν ότι βοηθούν στο να υπάρχει πρόοδος.
Θέλω να πω το εξής για την Κύπρο. Στις προηγούμενες συζητήσεις μας για την Κύπρο, δεν ασχοληθήκαμε με τα θεμελιώδη προβλήματα. Συζητήσαμε για το αεροδρόμιο της Αμμοχώστου. Αυτό συνέβη εν μέρει εξαιτίας του Κογκρέσου. Θέλαμε να δείξουμε ότι υπάρχει πρόοδος. Όμως, όπως είπατε κι εσείς, η καρδιά του προβλήματος είναι η διοικητική διάρθρωση της Κύπρου και, ίσως, μέσα σε αυτό το πλαίσιο να βρεθεί η λύση και για τα άλλα προβλήματα.
Η εντύπωσή μου –δεν είναι ένα μήνυμα των Ελλήνων, αλλά η εντύπωσή μου– είναι ότι μπορούμε να πείσουμε τους Έλληνες να δεχτούν μια διζωνική λύση, αν μειωθεί το μέγεθος της περιοχής σας. Φοβούνται ότι, αν η ελληνική περιοχή είναι πολύ μικρή, το αποτέλεσμα θα είναι μια μαζική έξοδος από το νησί. Αυτό θα οδηγούσε… σε κάτι που είναι πολιτικά αδύνατο να το αποδεχτεί η ελληνική κυβέρνηση.
Δεν έχουν ακόμα πει ότι αποδέχονται μια διζωνική λύση, αλλά έχω την εντύπωση ότι είναι εφικτό να πειστούν να μετακινηθούν προς αυτή την κατεύθυνση, αν η περιοχή σας περιοριστεί.
Ο Μπίτσιος μου μίλησε ιδίως για την περιοχή της Μόρφου και για τις περιοχές νοτίως του δρόμου Αμμοχώστου – Λευκωσίας. Νοτίως του παλιού δρόμου, ανάμεσα στο επάνω και το κάτω τμήμα του δρόμου. Δεν τον πίεσα.
Ωστόσο, επεσήμανε ότι, παρόλο που θέλει την περιοχή της Μόρφου, υπάρχει τουρκικός πληθυσμός δυτικά της Κυρήνειας.
Εσενμπέλ: Στη Λεύκα.
Κίσινγκερ: Στη Λεύκα, που προφανώς θα πρέπει να αποτελέσει τμήμα της τουρκικής ζώνης.
Η εντύπωση μου από τις συνομιλίες μου με τον Μπίτσιο είναι ότι θέλει να ξεκινήσουν από την αρχή οι διαπραγματεύσεις. Και θέλει οι διαπραγματεύσεις να αρχίσουν έξω από τη Λευκωσία – για λόγους για τους οποίους όλοι συμφωνούμε. Αυτό ζητάει από τον ΟΗΕ – και θα συνεχιστούν είτε στη Νέα Υόρκη είτε στη Βιέννη είτε στη Γενεύη. Προτιμάει τη Νέα Υόρκη, αλλά αυτό είναι ένα δευτερεύον ζήτημα.
Διέκρινα για πρώτη φορά μια προθυμία να συζητήσει τη διζωνική λύση, ότι η σκέψη του κινείται προς αυτή την κατεύθυνση. Όμως, το συσχετίζει με τη μείωση των εδαφών. Και ο πρέσβης μας έχει σχηματίσει την ίδια εντύπωση.
Σε ό,τι αφορά στο να είναι ο Μακάριος ο πρόεδρος της νέας κυβέρνησης δεν πρέπει να αποκλείεται το ενδεχόμενο να γίνει μια πρόταση στους Έλληνες.
Αν αυτό είναι εφικτό, τότε είναι προς το συμφέρον όλων να παραμεριστούν τα δευτερεύοντα ζητήματα και να δούμε αν μπορεί να υπάρξει μια διευθέτηση. Σε αυτή την περίπτωση, θα γίνει διεθνώς αποδεκτή η βασική σας πρόταση –μια διζωνική λύση, αν η περιοχή περιοριστεί– και η Τουρκία θα μπορεί να κρίνει η ίδια τι είναι καλύτερο για το συμφέρον της. Και για τη βασική του νησιού. Και για τα υπόλοιπα ζητήματα, ώστε να διευθετηθούν πιο εύκολα.
Γι’ αυτό το λόγο ζήτησα να έλθω εδώ. Αν τους ρωτήσετε ευθέως αυτή τη στιγμή «δέχεστε τη διζωνική λύση;» θα απαντήσουν όχι. Πιστεύω, όμως, ότι μπορούν να μετακινηθούν προς αυτή την κατεύθυνση. Και πρέπει να σκεφτείτε να είναι προτιμότερο να το αφαιρέσετε από τη διεθνή ατζέντα. Η στρατηγική του Μακαρίου είναι προφανής – θέλει να αναμειχθούν οι Ρώσοι. Πριν από τρεις εβδομάδες λάβαμε μια επιστολή από τον Μπρέζνιεφ στη οποία δεν έχουμε απαντήσει και στην οποία μας ρωτούσε να συμφωνούμε στη διεθνοποίηση. Αν οδηγηθούμε εκεί, θα είναι αδύνατο να χρησιμοποιηθεί η μέθοδος της διζωνικής λύσης.
Δεν σας το προτείνω, αλλά αυτή την εντύπωση έχω σχηματίσει για την ελληνική θέση. Το παράξενο είναι ότι η διακοπή της βοήθειας έκανε πιο ευέλικτους τους Έλληνες και όχι τους Τούρκους (γέλια). Είναι παράδοξο, αλλά αυτό ήταν το αποτέλεσμα.
  Μίλησα με τον Κληρίδη. Μπορώ να μιλήσω με μεγαλύτερη σιγουριά για τις απόψεις του. Πιστεύω ότι θα το δεχτεί.
Η κατάσταση στο Κογκρέσο θα ήταν εντελώς διαφορετική, αν ο Μακάριος ήταν το εμπόδιο. Θα διαπιστώναμε πολύ γρήγορα στις διαπραγματεύσεις αν οι Έλληνες δέχονται τη διζωνική λύση. Αν το εμπόδιο είναι ο Μακάριος… Έχω ετοιμάσει ένα υπόμνημα –μιλάμε σαν φίλοι– για τον ελληνοκυπριακό Τύπο. Αν το πρόβλημα ήταν ο Μακάριος εναντίον των ΗΠΑ, θα μπορούσαμε να το χειριστούμε εσωτερικά.
Δεν χρειάζεται να αποφασίσετε αυτή τη στιγμή. Δεν σας πιέζουμε.
Έχω σχηματίσει την εντύπωση ότι ο Καραμανλής θέλει μια γρήγορη λύση. Είπα στον Μπίτσιο ότι η οποιαδήποτε λύση θα είναι κακή για την Ελλάδα. Του είπα: «Όσο περισσότερο περιμένετε, τόσο περισσότερο το μετατρέπετε σε ένα εσωτερικό ζήτημα. Η μόνη διαφορά είναι αν θα πάρετε λίγο περισσότερο ή λίγο λιγότερα. Ό,τι κι αν πάρετε, οι επικριτές σας θα σας κατηγορήσουν ότι υπογράψατε μια κακή συμφωνία». Μου απάντησε: «Συμφωνώ μαζί σας». Ο πρέσβης μας συνάντησε τον Καραμανλή χθες το απόγευμα και ο Καραμανλής συμφώνησε με την ανάλυσή μου για την κατάσταση. Επομένως, όσα σας είπα μπορούν κατά τη γνώμη μου να γίνουν αποδεκτά από την ελληνική κυβέρνηση. Ο Καραμανλής επισήμανε ότι, πέρα από ένα ορισμένο σημείο, θα ήταν αδιανόητο να διαχειριστεί την κατάσταση – για παράδειγμα, αν υπάρξει μια μαζική έξοδος από το νησί, θα ήταν ολέθρια για αυτόν. Άρα, θα πρέπει να υπάρχουν αρκετά εδάφη χώρος για να ζει σε αυτά ο ελληνικός πληθυσμός.
Είπα ότι δεν ξέρω αν οι Τούρκοι θα αποδεχτούν τον Μακάριο ως πρόεδρο. Φυσικά, κάποια στιγμή ζητήσατε την επιστροφή του (γέλια).
[Έφεραν ένα χάρτη της Κύπρου και τον τοποθέτησαν πάνω σε ένα τραπέζι. Ο υπουργός Κίσινγκερ έδειξε πάνω στο χάρτη.]
Είπε ότι χρειαζόταν κάτι εκεί, κάτω από το δρόμο, ανάμεσα στον παλιό και τον καινούριο δρόμο. Κάτω από τον παλιό δρόμο.
Συζητήσεις και σχέδια χωρίς να υπάρχει αναφορά σ΄αυτούς που χάθηκαν: Νεκροταφείο της Μακεδονίτισας
Κίσιντζερ: Είπε ότι παρόλο που θα είναι ολέθρια η τάση προς μια πολεμική αντιπαράθεση, θα είναι δύσκολο να αποφευχθεί αν δεν υπάρξει λύση. Δεν την επιθυμεί – και δεν το είπε με απειλητικό τρόπο. Συνειδητοποιεί ότι θα ήταν μια καταστροφή για την Ελλάδα.
Εσενμπέλ: Σε αυτό συμφωνούμε όλοι – είναι το μόνο (γέλια).
Κίσινγκερ: Είπα στον πρέσβη μας να ελέγξει μαζί του την ανάλυσή μου για την κατάσταση και, τελικά, είπε…
Εσενμπέλ: Συναντιούνται αυτή τη στιγμή. Ελπίζουμε ότι θα υπάρξει ένα ψήφισμα που θα ζητάει από το γενικό γραμματέα να καλέσει τα δυο μέρη σε συνομιλίες κάπου. Ελπίζουμε όχι στη Νέα Υόρκη.
Κίσιντζερ: Τι έχετε εναντίον της Νέας Υόρκης; Δεν θέλω να σας πιέσω.
Εσενμπέλ: Δεν πρέπει να είναι υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, ούτε θα πρέπει να αναμειχθεί ο ΟΗΕ. Θα πρέπει να επιλυθεί από τους Κυπρίους. Μίλησα στο γενικό γραμματέα και συμφώνησε.
Κίσιντζερ: Τι λέτε για τη Βιέννη;
Εσενμπέλ: Ναι, προτείναμε τη Βιέννη. Μπορεί να παραστεί ο αντιπρόσωπός του, όπως είχε κάνει ο Βέκμαν.
Κίσιντζερ: Δεδομένης της ματαιοδοξίας του Βαλντχάιμ, θα είναι δύσκολο να τον κρατήσουμε έξω από τις συνομιλίες (γέλια). Δεδομένου του γενικού επιπέδου των ικανοτήτων, τι ζημιά μπορεί να κάνει; (γέλια).
Εσενμπέλ: Κατέγραφε πρόχειρα τα όσα έλεγα.
Κίσιντζερ: Σήμερα το πρωί στείλαμε στον Μπίτσιο ένα μήνυμα ότι θέλουμε να επεξεργαστεί ένα προσχέδιο που θα έχει τη συναίνεση της Τουρκίας. Δεν θέλουμε να αναμειχθούμε άμεσα στην εκπόνηση του προσχεδίου, επειδή θα είμαστε συνέχεια πίσω από τα γεγονότα. Πάντως, ο Μπούφουμ έχει εντολές να εργαστεί εποικοδομητικά.
Εσενμπέλ: Θα συναντηθούμε αύριο.
Κίσιντζερ: Η δυσκολία θα είναι –να το έχετε υπόψη σας, κύριοι, όταν συσκέπτεστε μεταξύ σας– ότι οι Έλληνες δεν μπορούν να αποδεχτούν μια διζωνική διευθέτηση εκτός αν μειωθεί η περιοχή σας. Αν τους ρωτήσετε αυτή τη στιγμή αν δέχονταν τη διζωνική λύση, θα απαντήσουν όχι. Όμως, αν μπορούμε να συνδυάσουμε μερικά πράγματα ώστε να αποδεχτούν μια διζωνική διευθέτηση, θα πάρουν διαβεβαιώσεις ότι θα μειωθεί η περιοχή σας…
[Η συνάντηση τέλειωσε στις 6:30 μ.μ.]
 Πως κατέλαβαν οι Αττίλες την Αμμόχωστο: Η καταλυτική βοήθεια του Κίσιντζερ στην Τουρκία
Το αποκαλυπτικό έγγραφο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που καίει τον Χένρι Κίσιγκερ, (Department of State, Confidential, Memorandum for the record, 12 Αυγούστου 1974, 6.45 μ.μ.)
  Από τις αρχές του Αυγούστου του 1974, και ενώ όλοι ανέμεναν την σύγκλιση της Διάσκεψη της Γενεύης, οι Τούρκοι είχαν ενημερώσει τους Αμερικανούς για τα σχέδια τους να επεκτείνουν την υπό κατοχή περιοχή και να συμπεριλάβουν στα λάφυρά τους την Αμμόχωστο. 
  Ο ίδιος ο Μπουλέντ Ετσεβίτ, είχε ομολογήσει στον Χένρι Κίσιντζερ, ότι εάν δεν επιτύχει τους στόχους του στο διαπραγματευτικό τραπέζι, θα τους ολοκληρώσει στο πεδίο των μαχών. Ο Αμερικανός υπουργός γνώριζε ότι οι Τούρκοι θα προχωρήσουν στη δεύτερη φάση της στρατιωτικής επιχείρησης, που είχαν ονομάσει «ΑΤΤΙΛΑΣ ΙΙ» και σύμφωνα με συνεργάτες του και δικά του έγγραφα, που παραμένουν μέχρι σήμερα απόρρητα, δεν ήθελε να τους σταματήσει. Ο Κίσιγκερ ήταν απόλυτος στο θέμα αυτό και πίστευε ότι νομικά η Τουρκία «είχε δίκιο», κάτι που του επιβεβαίωσε εγγράφως και ο νομικός σύμβουλος του Στέϊτ Ντιπάρτμεντ, Χέλμουτ Σόννενφελντ, την επομένη του πραξικοπήματος.
Σ’ όλες τις επαφές, είτε κατευθείαν με τον Κίσιντζερ, είτε μέσω του Αμερικανού πρέσβη, ο Ετσεβίτ ήταν κατηγορηματικός και δεν έκρυψε τους σχεδιασμούς του. Μάλιστα ο Τούρκος πρωθυπουργός είχε εκπλαγεί με την αμερικανική αντίδραση καταδίκης της δεύτερης επίθεσης, που κατέληξε σε κατάληψη του 40% του εδάφους της Κύπρου, καθώς ήταν βέβαιος πως ο Κίσιγκερ του είχε δώσει, έστω και σιωπηλά, την συγκατάθεσή του. Οπως αποκαλύπτεται τώρα, ο Αμερικανός υπουργός άναψε το «πράσινο φως» στη διάρκεια ιδιωτικής συνομιλίας με τον Ετσεβίτ, η οποία δεν καταγράφεται στα αρχεία του Στέϊτ Ντιπάρτμεντ. Ομως, επειδή ο Κίσιγκερ ήταν και σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας, η συζήτηση αυτή διασώθηκε και βρίσκεται στα αρχεία του Λευκού Οίκου. Στα ίδια αρχεία, εντοπίστηκαν συνομιλίες του υπουργού των Εξωτερικών, με τον πρόεδρο Τζέραλντ Φόρντ, και σημειώματα ανώτερων στελεχών του Στέϊτ Ντιπάρτμεντ προς τον Κίσιντζερ.
Το γεγονός ότι ο υπουργός γνώριζε πως επέρχεται η θύελλα, προκύπτει ευθέως και από την τηλεφωνική συνομιλία του με τον Τζέραλντ Φόρντ, που μόλις είχε αναλάβει καθήκοντα μετά την παραίτηση του Ρίτσαρντ Νίξον λόγω του σκανδάλου Γουότεργκέιτ. Το ημερολόγιο έδειχνε 10 Αυγούστου… Η Κύπρος προετοιμαζόταν γιά το τελειωτικό κτύπημα και έλπιζε ότι αυτή τη φορά η Αμερική, θα εμπόδιζε τον Ετσεβίτ. (White House, Απομαγνητοφωνημένο κείμενο, Τηλεφωνική συνομιλία του προέδρου Τζέραλντ Φόρντ με τον Χένρι Κίσιντζερ, 10 Αυγούστου 1974, 3:40 μ.μ.)
ΦΟΡΝΤ: Ναι Χένρι.
Κίσιντζερ: Κύριε Πρόεδρε, συγνώμη που σας ενοχλώ.
ΦΟΡΝΤ: Δεν πειράζει.
Κίσιντζερ: Εχουμε κάποιες εξελίξεις στην Κύπρο. Εως ότου γνωρίζω τον τρόπο με τον οποίο θέλετε να εργάζεστε, σκέφτηκα ότι θα έπρεπε να σας μιλήσω για μερικές απο αυτές τις ενέργειες. Ξέρετε, ότι οι Ελληνες και οι Τούρκοι συναντώνται υπό την αιγίδα των Βρετανών στη Γενεύη και έχουμε εκεί έναν βοηθό υπουργό για να είναι γενικά υποβοηθητικός.
ΦΟΡΝΤ: Τον Σίσκο;
Κίσιντζερ: Οχι, τον Αρτ Χάρτμαν. Ο Βρετανός υπουργός εκπροσωπεί μια κυβέρνηση που έχει ανάγκη να δείξει ότι υπάρχει κινητικότητα, γι αυτό αναζητούν μια γρήγορη επιτυχία και είναι κατά κάποιο τρόπο σαν ταύρος εν υαλοπωλείο. Ο Κάλαχαν δεν είναι πολύ έμπειρος. Οι Τούρκοι θέλουν ένα γρήγορο αποτέλεσμα που να καταλήγει σε διχοτόμηση της νήσου σε ελληνικό και τουρκικό τμήμα, με μια γενικής φύσης ομοσπονδιακή κυβέρνηση που θα είναι πάντως πολύ αδύναμη. Ελέγχουν το 15% του νησιού και επιθυμούν το 30%. Ισως επιχειρήσουν να το αρπάξουν. Μίλησα στον Πρωθυπουργό της Τουρκίας. Ηταν φοιτητής μου, και του είπα ότι δεν θα μπορούσαμε -πραγματικά στις πρώτες 48 ώρες της θητείας σας στην προεδρία- να είμαστε πολύ ήρεμοι έναντι μιας μονομερούς στρατιωτικής ενέργειας.
ΦΟΡΝΤ: Και βέβαια δεν μπορούμε.
Κίσιντζερ: Εάν συμβεί αυτό, ίσως χρειασθεί να αποστασιοποιηθούμε κάτι που έχουμε προσπαθήσει να αποφύγουμε. Ο κίνδυνος για μας είναι στην Τουρκία και γι’ αυτό πρέπει να ελιχθούμε προσεκτικά. Ισως κινηθούν προς πολύ εθνικιστικές θέσεις και οι Σοβιετικοί προσπαθήσουν να το εκμεταλλευθούν αυτό, αλλά δεν μπορούμε να τους επιτρέψουμε να ενεργήσουν μονομερώς. Γράφω μια επιστολή στον Ετσεβίτ. Εχει υποσχεθεί να περιμένει για 24 ώρες. Γράφω στον Ετσεβίτ εκ μέρους μου εξηγώντας πού βλέπω να βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις. Οι Τούρκοι προτείνουν δυο περιοχές, μια τουρκική και μια ελληνική. Νομίζω ότι μπορούμε να πιέσουμε τους Ελληνες να αποδεχθούν δυο ή τρεις αυτόνομες τουρκικές περιοχές, αλλά όχι μια ενιαία περιοχή. Κάτι τέτοιο θα απέτρεπε τη μεταφορά πληθυσμών.
ΦΟΡΝΤ: Σωστά.
Κίσιντζερ: Αυτό θα μας έδινε την ευκαιρία να σταματήσουμε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις για αρκετό διάστημα έτσι ώστε να μπορέσουμε να αρχίσουμε να εργαζόμαστε σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών για να δούμε εάν μπορούμε να πετύχουμε συμβιβασμό.
ΦΟΡΝΤ: Νομίζεις ότι η επιστολή στον Ετσεβίτ, πρώτον, θα αποτρέψει μια στρατιωτική επιχείρηση και, δεύτερον, θα οδηγήσει σε κάποια τροποποίηση των απαιτήσεών τους;
Κίσιντζερ: Σωστά. Αυτή τη στιγμή οι Βρετανοί υποστηρίζουν απόλυτα τους Ελληνες και απειλούν ακόμη και με στρατιωτικές ενέργειες εναντίον των Τούρκων, κάτι που είναι από τα πιο ηλίθια πράγματα που έχω ακούσει. Στην Κύπρο έχουν μόνο μερικά Φάντομς και χίλιους περίπου στρατιώτες. Είναι μια καθαρά πολιτική ενέργεια. Δεν θα μπορέσουν να επιτύχουν τίποτα. Θέλουν να αρχίσουν μια κρίση και μετά θα είμαστε αναγκασμένοι να τη λύσουμε και θα επιχειρήσουν να καρπωθούν την επιτυχία.
ΦΟΡΝΤ: Γιατί δεν προχωράς; Θα είμαι εδώ, στην Ουάσιγκτον όλο το Σαββατοκύριακο. Μου ακούγεται λογικό, και θα στηριχθώ στην καλή σου κρίση.
Κίσιντζερ: Εντάξει κ. Πρόεδρε. Εάν συμβεί κάτι θα σας τηλεφωνήσω. Δεν θα σας απασχολήσω με κάθε τακτική κίνηση.
ΦΟΡΝΤ: Εγκρίνω τη γενική ιδέα.
Κίσιντζερ: Η οποία είναι να υιοθετήσουμε μια θέση μεταξύ της βρετανικής και της ελληνικής και της τουρκικής, έτσι ώστε να βελτιώσουμε τις τουρκικές απαιτήσεις, χωρίς να αφήσουμε τους Τούρκους να υποστηρίξουν ότι εμείς είμασταν αυτοί που τους αποτρέψαμε, αλλά ταυτόχρονα να θεωρούν ότι είμαστε εναντίον μονομερών τουρκικών στρατιωτικών κινήσεων.
ΦΟΡΝΤ: Και να ηρεμήσουμε λίγο τους Βρετανούς φίλους μας.
Κίσιντζερ: Μάλιστα. Θα στείλουμε ένα μήνυμα στον Κάλαχαν.
ΦΟΡΝΤ: Μου ακούγεται λογικό.
Κίσιντζερ: Οταν θα φθάσουμε να έχουμε κανονικές πρωινές ενημερώσεις, θα έχω οργανώσει κάθε ενημέρωση έτσι ώστε να μπορούμε να σας λέμε τί αναμένουμε για την κάθε ημέρα. Δεν θα βρίσκεστε μπροστά σε τόσο βραχυπρόθεσμα ερωτήματα, αν και ίσως εμφανίζονται από καιρού εις καιρόν. Θα προχωρήσω πάνω σε αυτή τη βάση.
ΦΟΡΝΤ: Σε ευχαριστώ Χένρι.
Αυτά συμβαίνουν ενώ συνεχιζόταν η Διάσκεψη της Γενεύης, που άρχισε στις 8 Αυγούστου. Οι Τούρκοι άρχισαν να πυκνώνουν ακόμα περισσότερο τις επαφές τους με τους Αμερικανούς, με τους οποίους συζητούσαν το θέμα της προέλασης των δυνάμεων τους στην Κύπρο. Ο πρέσβης της Τουρκίας στην Ουάσιγκτον, Μελίχ Εσενμπέλ, επικοινώνησε με τον Σίσκο αργά το απόγευμα της 12ης Αυγούστου και του ανέφερε, σύμφωνα με σημείωμα που έστειλε ο Αμερικανός υφυπουργός στον Κίσιγκερ, τους λόγους για τους οποίους έπρεπε να επεκταθεί η κατοχική γραμμή: (Department of State, Confidential, Memorandum for the record, 12 Αυγούστου 1974, 6.45 μ.μ.)
«Η κυβέρνηση της Τουρκίας θεωρεί απολύτως αναγκαίο ότι ο μεγάλος βόρειος τουρκικός θύλακας που φτάνει μέχρι την Αμμόχωστο πρέπει να είναι οικονομικά βιώσιμος. Θα έπρεπε να γίνει συμφωνία, κατ΄ αρχήν, για την δημιουργία του μεγάλου θυλάκου στο βορρά και μετά οι άλλοι θύλακοι μπορούν να αποτελέσουν θέμα περαιτέρω διαπραγματεύσεων».
Σύμφωνα με τον Τούρκο πρέσβη,  υπήρχε, δήθεν, ένα επείγον πρόβλημα στο οποίο η τουρκική κυβέρνηση ήθελε να επισύρει την προσοχή του Χένρι Κίσιντζερ. 
Υποστήριξε: «Οι Ελληνοκύπριοι οικοδομούν στρατιωτικές οχυρώσεις στις περιμέτρους των μακρινότερων τουρκικών θέσεων. Αυτές οι οχυρώσεις θα έπρεπε να καταστραφούν και οι Ελληνοκύπριοι να αποτραβηχτούν 20 χιλιόμετρα από την τουρκική ζώνη. Κατά την άποψη της τουρκικής κυβέρνησης, η μεγαλύτερη τουρκική στρατιωτική μονάδα στην Κύπρο περιβάλλεται από αυτές τις οχυρωματικές κατασκευές. Η τουρκική κυβέρνηση θέλει επίσης να προειδοποιήσει την κυβέρνηση των ΗΠΑ ότι είναι πολύ ενοχλημένη με τη συμπεριφορά του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι Βρετανοί μεταφέρουν επίσης δυνάμεις από άλλες χώρες μέσα στην Κύπρο». (Department of State, Confidential, Memorandum for the record, 12 Αυγούστου 1974, 6.45 μ.μ.) 
Αντιθέτως με τη στάση της Βρετανίας και τις κινήσεις των Ελληνοκυπρίων, ο Ενσενμπέλ ανέφερε πως «η τουρκική κυβέρνηση εκτιμά τη στάση βοήθειας που υιοθετήθηκε από την κυβέρνηση των ΗΠΑ στην παρούσα κατάσταση».
Την επόμενη μέρα στην Αγκυρα υπήρξαν αλλεπάλληλες τηλεφωνικές επικοινωνίες του Αμερικανού πρέσβη Ρόμπερτ Μακόμπερ, με τον Ετζεβίτ. Ο Τούρκος Πρωθυπουργός είχε καταστήσει σαφές πλέον πως επίκειται προέλαση των κατοχικών δυνάμεων εισβολής. Οι Αμερικανοί ζητούσαν αναβολή σχεδίων για 36 ώρες, χωρίς όμως στα έγγραφα να γίνεται αναφορά για τους λόγους που η Ουάσιγκτον έθετε κάτι τέτοιο. Ο Μακόμπερ είπε στον Ετσεβίτ πώς εάν απέρριπτε την πρόταση, δεν θα είχε απορρίψει απλώς το αίτημα των Ελλήνων και των Ελληνοκύπριων, που άρχιζαν να δείχνουν κάποια κινητικότητα, αλλά επίσης, κάτι πιο σημαντικό, θα είχε απορρίψει τις ΗΠΑ. Ο Ετσεβίτ είπε ότι καταλάβαινε το επιχείρημα. Ωστόσο, εξήγησε πως «αυτός και ο στρατός εργάζονταν μαζί και δεν ήξερε εάν (οι στρατιωτικοί) θα ήταν πρόθυμοι να καθυστερήσουν». Ήταν, είπε, στα όριά του και δεν ήταν καθόλου σίγουρος ότι μπορούσε να πείσει τους στρατιωτικούς. Επανέλαβε ότι ο στρατός ήταν πολύ ανυπόμονος…  
Subscribe in a reader Facebook page Follow me