Διαδώστε το στυξ με αυτό το banner στην διεύθυνση http://www.styx.gr/

Η Επανάσταση στην Κούβα

Το ποντίκι που βρυχάται

 

Κούμπα Λίμπρε! Το σύνθημα  αυτό δονούσε το νησί αυτό της Καραϊβικής όταν οι γενειοφόροι αντάρτες του Φιντέλ Κάστρο και του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα έμπαιναν  απελευθερωτές στις μεγάλες κουβανικές πόλεις.

 

Το κουβανέζικο επαναστατικό κίνημα που ξεκίνησε από εκδήλωση διαμαρτυρίας εναντίον του διεφθαρμένου δικτατορικού καθεστώτος βρήκε τον εκφραστή του στο πρόσωπο ενός νεαρού δκιηγόρου, που είχε ξεχωρίσει από τα φοιτητικά του χρόνια.Το όνομά του Φιντέλ Κάστρο Ρούζ.

Το όνομα του Κάστρο ακούγεται για πρώτη φορά, όταν με μια ομάδα οπαδών του επιτίθενται εναντίον των στρατώνων  Μονκάδα, στο Σαντιάγκο νε Κούμπα. Για το εγχείρημά του αυτό αρχικά φυλακίζεται και κατόπιν εξορίζεται στο Μεξικό όπου οργανώνει το αντάρτικο.

Με 80 αντάρτες, και μαζί του τον Τσε αποβιβάζονται στην Ανατολική Κούβα για να ξεκινήσουν έναν αγώνα που μετά από τρία χρόνια θα τους φέρει νικητές στην εξουσία.

Ο Ερνέστο τσε Γκεβάρα, ήταν από τους επαναστάτες στην Γουατεμάλα το 1954, και είχε βγάλει τα δικα΄του συμπεράσματα από την προσπάθεια της CIA στη συντριβή του πειράματος.

 

Το αντάρτικο του Κάστρο σημείωσε αξιοθαύμαστη επιτυχία.Δεκαοχτώ μήνες μετά την απόβασή του διέθετε 300 αντάρτες στη Σιέρα Μαέστρα, νέους και νέες που έβλεπαν στο πρόσωπό του  έναν ρομαντικό όσο και μυστηριώδη πυρήνα εντιπολίτευσης στον δικτάτορα.

 

Ως τα μέσα του 1958 ο ανταρτοπόλεμος στην Κούβα, δεν είχε να επιδείξει θεαματικές νίκες, αλλά μικρής κλίμακας δολιοφθορές. Τότε όμως  ο δικτάτορας αποφάσισε να στείλει το στρατό του να ξεμπερδεύει  με τις δυνάμεις του Κάστρο.

Τα κυβερντικά τάγματα όμως απομονώθηκαν και το ένα μετά το άλλο καταστράφηκαν από τους αντάρτες .

 

Από το Φθινόπωρο και  πέρα άρχισε η προέλαση των ανταρτών και η αντίστροφη μέτρηση για την επικράτηση της Επανάστασης.

 

 

Κι όμως 90 μίλια πέρα από τις ακτές της Φλόριντα, το ποντίκι εξακολουθεί να βρυχάται.

Ο Φιντέλ Κάστρο Ρούζ,  έχοντας διαβεί τα 70 για τα καλά, εντελώς μόνος, εξακολουθεί να αψηφά τον κυρίαρχο στον Κόσμο , γείτονά του γίγαντα, όπως ακριβώς και πριν 40 χρόνια....

Όταν η CIA σχεδίαζε την ανατροπή του καθεστώτος Φιντέλ Κάστρο με την εισβολή των αντιφρονούντων στον Κόλπο των χοίρων, στις αρχές της δεκαετίες του 1960, κανένας από τους περισπούδαστους σχεδιαστές ,δεν μπορούσε να φανταστεί, πως το 1999, ο Κουβανός ηγέτης θα ήταν ο μακροβιότερος κομμουνιστής ηγέτης σ΄έναν κόσμο όπου έχει δύσει εδώ και δέκα χρόνια το αστέρι του κομμουνισμού.

 

Oταν το Μάρτιο του  1952 ο Φουλχένθιο Μπατίστα ,ο αποκαλούμενος χαμογελαστός δικτάτορας, καταλάμβανε για δεύτερη φορά  την εξουσία στην Αβάνα, πολλοί ήταν εκείνοι που έτριβαν τα χέρια τους στην Ουάσιγκτον. Από τους επιχειρηματικούς κύκλους, τον υπόκοσμο, ως το Λευκό Οίκο.

 

Ομως, στις 2 Δεκεμβρίου του 1956 ο Φιντέλ Κάστρο με το σαπιοκάραβο “Γκράμνα” προσαράζει στις ακτές της Κούβας, για να ξεκινήσει το αντάρτικο . Τότε είναι που  οι φιλελεύθεροι διαννοούμενοι και οι δημοσιογράφοι στις Ηνωμένες Πολιτείες ανακαλύπτουν τον σύγχρονο Ρομπέν των Δασών.

Το σκηνικό που εμφάνιζε εκείνη την εποχή η Λατινική Αμερική ήταν τρείς χώρες με δικτατορικό καθεστώς: Η Παραγουάη με τον στρατηγό Αλφρέντο Στρέσνερ. Η Δομινικανή Δημοκρατία με τον στρατηγό Ραφαήλ  Τρουχίλιο,  και η Κούβα με τον στρατηγό Φουλχένθιο Μπατίστα.

Στην Κούβα, το αντάρτικο με μια φούχτα αντάρτες παίρνει σταδιακά την έκταση Εμφυλίου Πολέμου.

Ο δημοσιογράφος των Νιού Γυόρκ Τάιμς, Μάθιους παίρνει συνέντευξη από τον επαναστάτη στη Σιέρα Μαέστρα, και τον παραβάλει με τον Τζορτζ Ουάσιγκτον, εξαίροντας το θάρρος του, την αφιλοκέρδεια και την ιδεαλιστική φλόγα που τον εμψυχώνει. 

Στα  μάτια του αμερικανικού λαού ο γενειοφόρος Κάστρο εμφανίζεται ως ο ελευθερωτής των Κουβανών που στενάζουν από τον τύραννο.

 

Με ορμητήριο την απροσπέλαστη για το στρατό οροσειρά, ο Κάστρο με τους γενειοφόρους επαναστάτες εξαπολύει αιφνιδιαστικές επιθέσεις και σαμποτάζ.

Το Μάρτιο του 1958, η εκκλησία της Κούβας, προσπαθεί να παρέμβει στον εμφύλιο πόλεμο, ζητώντας κυβέρνηση εθνικής ενότητας. Ο Μπατίστα κωφεύει  στην πρόταση που τον καλεί έμμεσα να αποσυρθεί και να σχηματιστεί κυβέρνηση εθνικής ενότητας.

Ο Κάστρο απαντά κηρύσσοντας ολοκληρωτικό πόλεμο. Αναγγέλει πως αρχίζει ο τελικός αγώνας και καλεί το λαό της Κούβας να εξεγερθεί σύσσωμος.

Αλλά η αδυναμία των ανταρτών γίνεται ολοφάνερη μακρυά από τις κρυψώνες και το δέος που προκαλούν στα δάση της Σιέρα Μαέστρα.

 Η συμπάθεια που προκαλεί ο ένοπλος αγώνας των ανταρτών της Κούβας στο αμερικανικό κοινό,κάνει το Στέητ Ντηπάρτμεντ να πάρει στροφή, Και ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Αβάνα υπολογίζει πως οι αμερικανικές διπλωματικές υπηρεσίες πήραν μέσα στο 1958 είκοσι μέτρα ευνοϊκά για τους αντάρτες.

Τον Ιούνιο του 1958 το Στέητ Ντηπάρτμεντ  δεσμεύει φορτίο όπλων  που επρόκειτο να σταλούν στην Κούβα.

Για να ικανοποιήσει τις πιέσεις που του ασκούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Μπατίστα καλεί τους Κουβανούς στις κάλπες για να εκλέξουν νέο πρόεδρο, με καθεστώς λογοκρισίας και χωρίς να δώσει αμνηστία στους επικυρηγμένους αντάρτες.

Ο Κάστρο  ορίζει ποινές που φτάνουν ως και τη θανατική καταδίκη για όσους δεχτούν να είναι υποψήφιοι. Καικαλεί το λαό σε αποχή.  Τα μισά εκλογικά τμήματα δεν θα λειτουργήσουν.

Η εκλογική αυτή φάρσα αποτελεί το σύνθημα. Ο Κάστρο εγκαταλείπει το αρχηγείο του στο βουνό Λά Πλάτα και κατεβαίνει στην ύπαιθρο, διευθύνοντας προσωπικά τις επιχειρήσεις στο Οριέντε. Πρώτος του στόχος το  Σαντάγκο ντε Κούμπα.

Επικεφαλής ενός δεύτερου αποσπάσματος μπαίνει ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα με κατεύθυνση την Αβάνα.

Οι κυβερνητικές δυνάμεις δίνουν μερικές μάχες, αλλά το ηθικό τους ειναι πολύ χαμηλό και οι λιποταξίες καθημερινές. Την παραμονή των Χριστουγέννων από το Ράντιο Ρεμπέλ ο Τσε στέλνει επαναστατικό μήνυμα ανακοινώνοντας πως βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα από την Αβάνα.

Ο Μπατίστα παύει τους στρατηγούς του.

Οι Αμερικανοί τον προειδοποιούν ότι παύουν  να τον στηρίζουν.

Στις 31 Δεκεμβρίου η Αβάνα είναι έρημη από τουρίστες. Οι εκατοντάδες Αμερικανοί που κάθε χρόνο γιόρταζαν τον Αγιο Σύλβεστρο εκεί, έχουν ακυρώσει τις κρατήσεις τους. Οι δρόμοι είναι έρημοι. Οι ορχήστρες παίζουν σε άδεια ρεστωράν. Και οι φήμες λένε πως ο δικτάτορας εγκατέλειψε την Κούβα.

Είναι αλήθεια. Ο Μπατίστα , οι υπουργοί του , στρατηγοί και αξιωματούχοι συν γυναιξί και τέκνοις εγκαταλείπουν την Κούβα με τρία στρατιωτικά μεταγωγικά.

 

Την πρωτοχρονιά ο Κάστρο μπαίνει στο Σαντιάγκο ντε Κούμπα και ο Τσε Γκεβάρα ,την επομένη στην Αβάνα.

Στο Σαντιάγκο ντε Κούμπα, ο Κάστρο εκφωνει τον πρώτο του λόγο :

“Συμπατριώτες. Ο δρόμος ήταν μακρύς και δύσκολος αλλά τελικά φτάσαμε!”

Ορίζει  το Σαντάγκο ντε Κούμπα προσωρινή πρωτεύουσα της Επανάστασης, μια και ήταν το προπύργιό της. Κατόπιν ξεκινά για την Αβάνα.

Στο δρόμο κάνει πολλές στάσεις κι εκφωνεί  δεκάδες λόγους. Το πλήθος γοητεύεται από την παραφορά του, χωρίς να δίνει σημασία για τη μεγάλη διάρκειά τους.

Στις 7 Ιανουαρίου οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη αναγνωρίσει το καθεστώς  Κάστρο πριν πάρουν τις συνήθεις διαβεβαιώσεις ότι θα εκτελέσει τις διεθνείς υποχρεώσεις της Κούβας.

Ο Κάστρο εκφωνεί τότε τον πρώτο πύρινο αντιαμερικανικό του λόγο.

 

Ο Κάστρο ανέλαβε την εξουσία έχοντας διακηρύξει σοσιαλδημοκρατικές απόψεις. Γρήγορα όμως ήρθε σε ρήξη με τα άλλα κόμματα, ενώ σύμμαχός του παρέμεινε μόνο το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κούβας.

Η Αγροτική μεταρρύθμιση του 1959 τον έφερε σε ανοικτή ρήξη με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η στροφή του προς τη Σοβιετική Ενωση, σήμανε αυτόματα πως θα έπρεπε να αναζητήσει άλλη αγορά για την κουβανέζικη σοδειά ζάχαρης.

Η αρχή της δεκαετίας του 60 σημαίνει την αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στην Αβάνα. Το Μάρτιο του 1960 ο πρόεδρος Αϊζενχάουερ ενέκρινε την εκπαίδευση από τη  CIA αριθμού Κουβανών εξορίστων. Και τον Απρίλιο του 1961 ο πρόεδρος Κέννεντυ  συμφώνησε στην επιχείρηση των εξορίστων που οδήγησε στην πανωλεθρία του Κόλπου των Χοίρων.

Η επιχείρηση παρέμεινε στα μικρά των εφημερίδων που εκείνη την εποχή πανηγύριζαν την επιστροφή του Γιούρι Γκαγκάριν του πρώτου κοσμοναύτη που εξαπολύθηκε στο διάστημα.

Μετά την νίκη του αυτή ο Κάστρο ξεσπάθωσε ανοικτά εναντίον των ΗΠΑ, και ανήγγειλε επίσημα στον Κόσμο πως  η Κούβα είναι σοσιαλιστική χώρα.

 

Αποκορύφωμα της έντασης με την Ουάσιγκτον, ήταν η αποστολή από τη Μόσχα στην Κούβα σοβιετικών βαλλιστικών πυραύλων για να προστατευθεί από ενδεχόμενη νέα αμερικανική επιβουλή.

Η κρίση των πυραύλων της Κούβας, όπως ονομάστηκε , είχε φέρει τον κόσμο στα πρόθυρα του πυρηνικού πολέμου.

Ηταν Οκτώβριος του 1962 όταν η Κούβα ξανάρχεται στην επικαιρότητα.

Τα αμερικανικά κατακοπευτικά αεροπλάνα Γιου-του, φωτογράφισαν πέντε βάσεις βαλιστικών συσκευών με πλατφόρμες πυραύλων μεγάλων αποστάσεων στην Κούβα.

 

Η βδομάδα που ακολουθεί θεωρείταιη πλέον κρισιμότερη μεταπολεμικά. Αφού ο πρόεδρος Κένεντυ κηρύσσει ναυτικό αποκλεισμό της Κούβας εμποδίζοντας  τα σοβιετικά πλοία να μεταφέρουν συμπληρωματικό υλικό για  τους πυραύλους στο νησί.

Η διοίκηση στρατηγικής αεροπορίας και οι βάσεις βαλλιστικών πυραύλων τίθενται σε ετοιμότητα υπ’αριθμόν δύο. Από ‘κει και πέρα υπάρχει μόνο η  διαταγή ν’ αρχίσουν εχθροπραξίες. Ο υπουργός Αμυνας Μακναμάρα έχει διατάξει να βυθιστεί το πλοίο πουθα προσπαθήσει να παραβιάσει τον αποκλεισμό.

Την εκρηκτική αυτή ατμόσφαιρα  φορτίζει ένας τοπικός πόλεμος: Κινέζοι και Ινδοί μάχονται στις δύο άκρες των συνόρων τους στα Ιμαλάια.

Στην Ουάσιγκτον συνδυάζουν τα γεγονότα και σκέφτονται μήπως βρίσκονται στα πρόθυρα ενός νέου παγκόσμιου πολέμου.

 Στην Βρετανία οι εφημερίδες όμως μιλούν για προεκλογικό ελιγμό του προέδρου.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Μακμίλαν συνιστά μετριοπάθεια.

Ο τότε σοβιετικός πρεσβευτής στην Ουάσιγκτον Ανατόλι Ντομπρίνιν, στα απομνημονεύματά του, χαρακτηρίζει την περίοδο εκείνη την πιό έντονη στην καριέρα του.

Η λύση που δόθηκε με την υποχώρηση των Σοβιετικών, και αφού δόθηκαν εγγυήσεις πως δεν θα εισβάλουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στην Κούβα, δεν ικανοποιούσε τον Κάστρο.

Πάντως, όπως τόνισε και στην τηλεοπτική συνένετυξη που έδωσε στον Μπέρναρ Σόου του Σι Εν Εν, ο κουβανός ηγέτης, το 1996,γεγονός είναι πως μετά την κρίση των πυραύλων η ύφεση άρχιε να κερδίζει έδαφος και δεν υπήρξαν ανάλογης έντασης επεισόδια  στις  κρίσεις που ακολούθησαν στις σχέσεις Ουάσιγκτον-Μόσχας.

 

 

 

Τα χρόνια που θα ακολουθήσουν η Κούβα θα παραμείνει μόνιμος πονοκέφαλος στην Ουάσιγκτον, η οποία θα αντιδράσει με την επιβολή εμπάργκο εξαγωγών στο νησί από το 1962.

Το 1977 Κούβα και Ηνωμένες Πολιτείες υπογράφουν  συμφωνία για την ανταλλαγή πρεσβευτών, χωρίς αυτό να σημάνει ποτέ  την αποκατάσταση πλήρων διπλωματικών δεσμών, αλλά ρύθμισε προβλήματα αλιείας.

Το 1978 και πάλι το 1980, η Ουάσιγκτον δέχτηκε να δεχτεί τους φυλακισμένους για πολιτικούς λόγους από την Κούβα. Μαζί μ’ αυτούς όμως ο Κάστρο έστειλε και φυλακισμένους για κοινά εγκλήματα αδειάοντας τις κουβανικές φυλακές.

Από το 1975 ως το 1978 η Κούβα έστειλε στρατιώτες της για να ενισχύσουν τις κυβερνητικές δυνάμεις στην Αγκόλα, απέναντι στους αντάρτες του κινήματος Φρελίμο, που υποστήριζαν οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Το 1983, κατά την αμερικανική εισβολή στην Γκρενάντα 24 Κουβανοί στατιώτες σκοτώθηκαν και 700 συνελήφθησαν αιχμάλωτοι.

 

Η κουβανική ανάμειξη στην Κεντρική Αφρική στην Κεντρική Αμερική και στην Καραϊβική, πάντα κόντρα στα αμερικανικά συμφέροντα, δεν βοήθησε να βελτιωθούν οι σχέσεις με την Ουάσιγκτον.

Ακόμα η Κούβα δεν ακολούθησε τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις  που ακολούθησε η Σοβιετική Ενωση -λίγο πριν τη διάλυσή της- και τα άλλα κράτη του ανατολικού συνασπισμού -λίγο πριν την κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων.

Με την κουβανική οικονομία στενά συνδεδεμένη με τις εξαγωγές προς τη Σοβιετική Ενωση, η Αβάνα γνώρισε πολύ δύσκολες ώρες όταν ο Γιέλτσιν δεν αναγνώρισε τις σοβιετο-κουβανικές εμπορικές υποχρεώσεις της Μόσχας .

Η επανάσταση  μπορεί να νοιώθει αισιόδοξη μια και οι οικονομολόγοι λένε πως η κουβανική οικονομία παρουσιάζει στοιχεία ανάκαμψης, με το ακαθάριστο εθνικό προϊόν να γνωρίζει άνοδο για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια.

Και ο Φιντέλ Κάστρο εξακολουθεί να δεσπόζει στην πολιτική σκηνή της μικρής χώρας του, αφού επιβεβαίωσε την περίοπτη  θέση του στο διεθνές προσκήνιο και τις καλές σχέσεις με τον εναπομένοντα κομμουνιστικό γίγαντα, την Κίνα, πραγματοποιώντας επίσκεψη στο Πε

Subscribe in a reader Facebook page Follow me